Gesprekken met Jack Sturiano, Ieper, België

Het is nu bijna zes jaar geleden dat ik New York verliet en me hier kwam vestigen in Ieper. Ik ben onder andere naar hier gekomen omwille van het museum. Ik was geïntrigeerd door WOI. Ik wou er alles over weten. Na mijn pensioen als forensisch arts, wou ik naar Europa komen, naar Flanders Fields. Zo heb ik dan de mensen van het museum ontmoet. Er is hier een prachtige bibliotheek. Ik kon hier de talloze boeken lezen om de gebeurtenissen beter te begrijpen. Ik ben niet zozeer in het strijdgewoel geïnteresseerd als wel in de poëzie, o.a. van Siegfried Sassoon.
Mensen vragen me vaak hoe ik, als Amerikaan zo geïntrigeerd werd door de Eerste Wereldoorlog. Als Vietnam-veteraan heb ik de oorlog van dichtbij meegemaakt en mensen beelden zich in dat iedereen in de 60’s een hippie was in Amerika. Wel, ik was alle behalve een hippie. Ik was niet echt een goede student en ging als 17-jarige bij de Navy. Dat was in april 1965, net toen de Vietnam-oorlog begon dus. Zoals iedereen die toen in het leger zat, wist ik dat ik naar Vietnam gestuurd zou worden. En dat gebeurde ook. Ik was er van augustus 1968 tot eind juni 1969. Die oorlog heeft ons land verscheurd en tot op vandaag, zijn we er nog niet van hersteld. Als jongeman vertrek je naar de oorlog zonder te weten waarom je vertrekt, en zodra je teruggekeerd bent, wil je weten waarom je ooit gegaan bent. Na de Vietnam-oorlog heb ik jarenlang alles gelezen over de oorlog om te weten hoe het zover is kunnen komen. En je kunt niet anders dan vast te stellen dat alles begonnen is met WOI.
En toen stootte ik op de poëzie van Sassoon en als je ongeveer hetzelfde meegemaakt hebt als hij, dan spreekt hij je aan. In Vietnam was er zo goed als geen poëzie en het is verrassend vast te stellen dat er in de Eerste Wereldoorlog zoveel poëzie was. Er verschenen 100 à 200.000 gedichten in de kranten destijds in de UK. Veel van die jongemannen waren de eerste geletterde generatie. Ze konden lezen en schrijven en poëzie maakte echt deel uit van het leven.


***


Wat Sassoon schreef tijdens en over de Eerste Wereldoorlog, dat voelden wij ook in Vietnam. Wat hij schreef over leven en dood, over dat verdoemde leger... Het was geen gemakkelijk werk. Er zijn veel gelijkenissen. Als ik hier de loopgraven rond Ieper zie, dan moet ik terugdenken aan onze periode in Vietnam. Je eet alleen uit blik, je kunt je nooit wassen, er is heel wat ongedierte en het is veel te heet, er zijn muggen... en intussen zijn er mensen die je proberen te vermoorden. Wel, dat waren exact de omstandigheden hier in de zomer, vermoed ik.
Ik kwam voor het eerst naar Ieper voor een “Battle Tour” in 1988. Ik kende de stad dus al en toen ik met pensioen ging, was ik lid van de Great War Society in Amerika. In 2004 waren er verschillende seminaries naar aanleiding van de 90ste verjaardag van WOI. Tijdens één van die seminaries, over de gasaanvallen, ontmoette ik de mensen hier van het museum. En toen bedacht ik dat ik hier zou kunnen leven. Ik ben ook niet van plan terug te keren. Ik hou van de Europese manier van leven. Ik voel me meer Europeaan nu.
Toen ik hier net was, werd ik lid van de In Flanders Fields Friends. Ik deed vrijwilligerswerk en aangezien ik geen Nederlands of Frans spreek, begon ik met het overschrijven van Britse oorlogsdagboeken. Daarna ben ik ook luchtfoto’s beginnen scannen en door mijn militaire achtergrond maak ik ook wapens schoon voor het museum.


***


Ik ben van nature nieuwsgierig. En waar ik bijzonder van hou hier in Ieper en België en het museum, is dat ik hier zoveel meer geleerd heb over de oorlog dan ik ooit had kunnen doen in de States. En dat heb ik deels kunnen doen door de taal te leren, door op de grond te lopen waar alles zich afgespeeld heeft. Alles is hier anders. De vogels zijn anders, de bomen zijn anders... alles gewoon. Ik leer dus elke dag iets bij. Dat houdt je mentaal fit. Als ik een leuk plekje bezoek in Frankrijk, dan is het mos op de kerk ouder dan Amerika zelf! De cultuur is hier ook van een ongelofelijk niveau. Voor iemand die nieuwsgierig is, is dit een fantastische plek.
...
Iedereen die hier in het museum binnenkomt, ziet de oorlog en vergeet de vrede. Ze kijken naar de uniformen, de wapens, enz. Maar al deze jongens, iedereen die gevochten heeft, iedereen die het overleefd heeft, wou alleen maar vrede. En dat is wat ze kregen, ook al heeft het niet echt lang geduurd. Het is jammer om vast te stellen, maar als mensen een museum verlaten, denken ze niet meteen ‘nu moeten we de vrede eren’. Maar als we hen – slachtoffers én overlevenden – echt willen eren, dan mag dit nooit meer gebeuren. En als voldoende mensen hetzelfde denken, dan zal het misschien ook nooit meer gebeuren. Dat wil ik zeggen aan de bezoekers: ‘die mannen stonden doodsangsten uit, want ze wilden vrede. En ze vochten door tot het voorbij was. Ze hadden uiteindelijk hun vrede en konden ermee leven. En dat moeten wij ook doen.’ Daarom leef ik hier ook. Amerika is in oorlog, België kent vrede, en ik wil vrede.

Meer info via: info@vanwalleghem.be

NAMENLIJSTEN

Terug